ChatGPT untuk Guru: Panduan Bermula

Mula dengan satu tugasan

Pilih bahan yang cikgu perlukan esok. Contohnya, tiga soalan kuiz, satu aktiviti pengukuhan atau penerangan konsep yang murid selalu keliru. Apabila hasil yang diminta kecil dan jelas, lebih mudah untuk cikgu menilai sama ada jawapan itu benar-benar boleh digunakan.

ChatGPT boleh membantu mengembangkan idea dan menyediakan draf melalui arahan bahasa biasa. Cikgu tidak perlu mencari ayat yang berbunyi teknikal. Yang penting ialah nyatakan tujuan, beri konteks yang berkaitan dan baca semula hasilnya. Jawapan yang kelihatan yakin masih boleh mengandungi kesilapan.

Sebagai percubaan pertama, gunakan topik yang cikgu sendiri kuasai. Jangan mulakan dengan laporan sulit atau rekod murid. Panduan ini menggunakan contoh rekaan, bukan data sebenar sekolah dan bukan pengesahan bahawa sesuatu bahan menepati semua keperluan kurikulum.

Tulis arahan yang jelas

Untuk tugasan bilik darjah, empat perkara ini biasanya membantu. Ini cadangan kerja, bukan formula wajib atau istilah rasmi KPM.

1. Tugasan: Nyatakan bahan yang diperlukan, contohnya tiga soalan tambah.
2. Konteks: Beri tahap murid, topik dan tempoh aktiviti. Jika perlu menyelaraskan kurikulum, bekalkan pernyataan standard daripada dokumen yang sah.
3. Format: Minta susunan yang memudahkan kerja cikgu, seperti soalan di hadapan dan skema berasingan.
4. Batasan: Nyatakan perkara yang mesti dielakkan, seperti nama murid, soalan di luar topik atau rujukan yang tidak dapat disahkan.

Arahan “buat kuiz Matematik” belum menjelaskan siapa muridnya dan apa yang hendak dinilai. Arahan yang lebih khusus memberi titik mula yang lebih berguna. Namun, arahan yang panjang juga bukan jaminan kualiti; masukkan maklumat yang benar-benar mengubah hasil.

Contoh prompt

Salin contoh ini dan ubah konteks jika sesuai. Cikgu boleh mencubanya dalam ChatGPT; laman Teroka Ilmu ini hanya menyediakan teks prompt, bukan menghantar arahan atau menjana jawapan melalui API AI.

Bina 3 soalan tambah dalam lingkungan 20 untuk murid Tahun 1.
Gunakan Bahasa Melayu yang ringkas. Asingkan skema jawapan.
Jangan masukkan nama murid.
Selepas menyediakan draf, semak bahawa setiap jumlah tidak melebihi 20.

Contoh ilustrasi, bukan rakaman respons ChatGPT: Satu bahan yang boleh disemak ialah 1 + 2 = __, 3 + 4 = __ dan 6 + 7 = __. Skemanya ialah 3, 7 dan 13. Semua jumlah berada dalam lingkungan 20. Cikgu masih perlu menentukan sama ada bentuk soalan sesuai dengan pembelajaran kelas.

Jika hasil pertama terlalu sukar, jangan terus membuang semuanya. Minta perubahan yang jelas: “Kekalkan tiga soalan, tetapi gunakan jumlah tidak melebihi 10 dan tambah satu contoh berjawab.” Jika bahasa terlalu panjang, minta satu arahan pendek bagi setiap soalan. Ubah satu perkara dahulu supaya kesan perubahan mudah dilihat.

Semak sebelum guna

Semakan mesti dibuat terhadap bahan akhir, bukan prompt sahaja. Gunakan senarai ini sebelum bahan masuk ke kelas.

• Ketepatan: Kira semula semua jawapan. Bagi fakta, semak sumber asal yang boleh dipercayai.
• Kesesuaian murid: Pastikan perkataan, bilangan tugasan dan tahap cabaran sesuai. Label Tahun 1 sahaja tidak menjamin kesesuaian.
• Objektif: Pastikan aktiviti menguji kemahiran yang hendak diajar, bukan sekadar nampak menarik.
• Kejelasan: Cuba menjawab sebagai murid. Adakah arahan cukup jelas tanpa cikgu menerangkan semula setiap baris?
• Kurikulum: Jangan menerima kod atau petikan DSKP yang tidak disemak. Bekalkan petikan sebenar jika perkara itu penting.

Simpan versi yang telah dibetulkan bersama nota ringkas, contohnya “jumlah dihadkan kepada 10” atau “bahasa dipendekkan”. Ini membantu cikgu mengulang guna bahan dengan lebih konsisten, bukan menerima semula draf mentah pada setiap percubaan.

Jaga maklumat sekolah dan murid

Gunakan nama samaran atau data rekaan semasa mencuba. Jangan tampal nombor pengenalan, kata laluan, maklumat kesihatan, maklumat keluarga atau rekod disiplin murid ke dalam alat AI awam. Menukar nama sahaja tidak semestinya menyahkenal pasti seseorang jika butiran lain masih mengenal pasti murid itu.

Ikut arahan institusi dan rujuk tetapan serta polisi perkhidmatan yang digunakan. Panduan ini bukan kebenaran untuk memuat naik data sulit, dan tidak menggantikan arahan sekolah atau pihak berkuasa pendidikan.

Langkah seterusnya

Pilih satu bahan kecil, tulis prompt, semak hasil dan catat satu pembetulan yang cikgu buat. Itulah latihan pertama yang lebih bermakna daripada mengumpulkan banyak prompt tetapi tidak pernah mencubanya.

Selepas itu, baca contoh prompt AI untuk guru untuk tugasan yang berbeza atau gunakan panduan lembaran kerja dengan AI. AI bantu menyediakan draf; keputusan untuk menggunakan bahan tetap milik cikgu.

Rujukan rasmi

• OpenAI: penggunaan ChatGPT dan semakan hasil
• OpenAI: menulis dan memperhalus prompt
• KPM: halaman Panduan Literasi Kecerdasan Buatan